Meer ‘Mens’ op de werkvloer

Over oordelen, roddelen en de moed om écht contact te maken op de werkvloer

“Kijk die schoenen, wie draagt dat nou naar kantoor?” “Heb je haar presentatie gezien? Zo ongeïnspireerd.” “Hij is ook altijd ziek, hè. Nooit een volle week aanwezig.” “En heeft de baas alweer vrij? En wij maar ploeteren…” “Poeh poeh, en maar praten, werken ho maar.”

Herkenbaar? Die snelle, bijna automatische gedachten die onze oordelen vormen. We zien gedrag dat afwijkt van wat wij zelf zouden doen, en ja hoor: daar is het oordeel. Oordelen doen we allemaal. Het is menselijk. Vaak baseren we ons oordeel op onze eigen normen, waarden en ervaringen. Maar achter dat snelle oordeel zit vaak iets veel interessanters.

Durf jij jezelf deze vragen te stellen?

· Wat raakt mij hierin eigenlijk?

· Waarom word ik er geïrriteerd of kritisch van?

· Wat zegt dit oordeel over mijzelf?

Zelfreflectie is een krachtig instrument. Het helpt je je automatische reacties beter te begrijpen. En als je jezelf beter begrijpt, kun je anderen met meer openheid en nieuwsgierigheid benaderen. Want écht contact begint bij het durven kijken naar wat jezelf beweegt.

Misschien herken je een moment dat je iemand met een kritische blik bekeek. Wat als je toen nieuwsgierig had gevraagd: “Wat speelt er eigenlijk bij jou?” Stel je voor dat je niet meteen kritisch reageert, maar probeert te begrijpen wat eronder zit. Hoe fijn is het als iemand echt moeite doet om jóuw perspectief te begrijpen?

Vaak zien we alleen gedrag, zonder te vragen wat erachter zit. Roddelen of scherpe opmerkingen kunnen zomaar een uiting zijn van onzekerheid, frustratie of het verlangen om gehoord te worden. Misschien voelt iemand zich niet veilig om open te zijn of is hij al langere tijd over het hoofd gezien. De uitdaging (en kans) ligt in durven kijken voorbij de buitenkant. Pas daar begint echte verbinding.

Je hebt geen invloed op het gedrag van een ander, maar wel op hoe jij zelf reageert. Wat zou er gebeuren als je minder snel oordeelt en in plaats daarvan nieuwsgierig bent naar het verhaal achter het gedrag? Wat verandert er als jij een andere beweging maakt, in plaats van mee te roddelen?

Misschien begint alles met moed: de moed om naar jezelf te kijken en vanuit die bewustwording compassie te openen naar de ander.

De rol van werkgevers

Leidinggevenden noemen mensen vaak het grootste kapitaal. En hoe vaak blijft het bij die mooie slogan op de muur? Mooie woorden worden pas waardevol als ze voelbaar zijn op de vloer.

Wanneer roddel en negativiteit de boventoon voeren, is dat niet alleen een kwestie van individuele keuzes. Het zegt ook iets over de cultuur: vraagt die wel voldoende om aandacht, luisteren en ruimte voor het échte verhaal?

Weten werkgevers écht wat er speelt bij hun mensen? Kennen ze hun drijfveren, onzekerheden en frustraties? Of zien ze vooral gedrag: de ‘zieke collega’, de ‘lastige medewerker’. En beoordelen ze op dat zichtbare gedrag?

Hoe vaak zit je nu écht samen? Vaak pas tijdens het jaarlijkse functioneringsgesprek. Terwijl een simpele vraag als “Hoe gaat het nou écht met je?” al het begin kan zijn van meer betrokkenheid en betere samenwerking.

Werkgevers die investeren in aandacht, waardering en openheid, creëren een veilige omgeving waar mensen zich durven uitspreken en zich verbonden weten. En dat levert uiteindelijk meer inzet en motivatie op dan welk doel of target ook.

Samen verantwoordelijkheid nemen

Ik ben altijd nieuwsgierig naar wat mensen beweegt. Soms zie je iemands kwaliteiten niet meer omdat je alleen het gedrag ziet. En als dat gedrag negatief is, nemen we vaak afstand en plakken er een oordeel op. Maar wat gebeurt er als je anders kijkt?

Ik heb dit zelf ervaren. Een collega met veel kwaliteiten stond vaak bij de koffieautomaat te roddelen. Mijn eerste reactie was afwijzend. Tot ik anders ging kijken, en zelf een andere beweging ging maken. Toen zag ik haar onzekerheid en haar enorme inzet die nooit gezien werd. Ze werd keihard afgerekend op haar gedrag, waardoor haar kwaliteiten verloren gingen. Voor mij was dit een eyeopener: het loont om verder te kijken. Het leerde me dit: achter gedrag schuilt altijd een mens met een verhaal.

Een positieve werkcultuur ontstaat uit een wisselwerking tussen persoonlijke reflectie en leiderschap dat ruimte biedt. Medewerkers kunnen zich afvragen: “Wat breng ik zelf in deze samenwerking?” Werkgevers kunnen hun rol pakken door waardering en persoonlijke aandacht te geven, en actief te bouwen aan een cultuur van openheid en respect.

Zo ontstaat een omgeving waarin oordelen plaatsmaken voor begrip en écht contact de norm wordt. Waar mensen zich gezien en gewaardeerd voelen, en met plezier samenwerken.

De kracht van écht luisteren

Zoals ik in mijn eerdere blog schreef: ik geloof in de kracht van écht luisteren. Op de werkvloer is dat niet anders.

Een succesvolle organisatie draait niet alleen om doelen halen, maar vooral om samenwerking. En die begint met luisteren. Niet alleen naar woorden, maar ook naar wat eronder zit: drijfveren, behoeften en uitdagingen.

Echt luisteren vraagt bewustzijn en moed. De moed om ongemakkelijke gesprekken aan te gaan, vragen te stellen die verder gaan dan het voor de hand liggende, en open te staan voor wat er écht leeft bij de ander. Dit vergroot vertrouwen, betrokkenheid en motivatie.

Kleine gebaren, groot verschil

We hoeven echt niet elke ochtend in een kring hand in hand te staan of elkaar te overladen met complimenten alsof we op teambuilding-weekend zijn. Niemand zit te wachten op een dagelijkse “lintjesregen bij het koffiezetapparaat”. Gelukkig hoeft dat ook niet.

Maar wat als jij iets kleins doet? Eén stapje. Eén moment van oprechte aandacht. Niet groots, niet zwaar, gewoon menselijk. Zoals ik eerder schreef: “it takes two to tango”. Dat geldt ook op de werkvloer. Elkaar écht zien. Niet als functietitel of agendapunt, maar als mens. Dat begint met kleine, haalbare gebaren:

· Kijk iemand écht aan bij binnenkomst, in plaats van vluchtig “Morgen!” roepen.

· Vraag: “Hoe gaat het nou écht met je?” en luister zonder terug te schieten naar werk of deadlines.

· Geef een compliment dat hout snijdt: “Je hield je goed staande in dat lastige overleg, respect.”

· Laat je laptop dicht als iemand iets komt vertellen, en toon echte interesse.

· Nodig iemand uit voor een koffie, zonder dat het meteen ‘functioneel’ hoeft te zijn.

Kleine moeite, groot verschil. Zulke eenvoudige acties hebben impact op sfeer, vertrouwen en samenwerking. En nee, je hoeft niet ineens de verbindingsgoeroe van kantoor te worden. Maar door zelf een andere beweging te maken, geef je wél het goede voorbeeld.

Vragen om bij stil te staan

Neem de tijd om jezelf deze vragen te stellen. Ze helpen je bewust te kiezen voor verbinding.

Voor collega’s of medewerkers:

· Wanneer heb jij voor het laatst écht geluisterd, zonder te reageren?

· Welke collega beoordeel jij vooral op basis van aannames?

· Hoe vaak doe jij (onbewust) mee aan roddel?

· Hoe zou jij zelf graag gezien worden?

· Wat draag jij bij aan een positieve werkomgeving?

· Welke onvrede houd jij voor jezelf?

Voor leidinggevenden of werkgevers:

· Weet ik wat er écht leeft op de werkvloer, achter het zichtbare gedrag?

· Spreek ik waardering uit die ook echt aankomt?

· Herken ik de mens achter het gedrag, ook als dat lastig is?

· Maak ik alleen productieve afspraken of ook ruimte voor persoonlijke gesprekken?

· Hoe bouw ik actief aan een cultuur van openheid, waardering en veiligheid?

Één simpele vraag

Of je nu medewerker, leidinggevende of werkgever bent: we zijn allemaal mensen. Ook ik schiet soms in een oordeel of mis de nuance. Ik kies ervoor te blijven luisteren en te reflecteren, omdat dáár de echte kracht ligt: in durven vertragen, aanwezig zijn en elkaar willen begrijpen.

We hoeven het niet perfect te doen. Maar als we het sámen willen doen, begint dat bij nieuwsgierig zijn naar de mens achter het gedrag. Oordelen is makkelijk. Begrip vraagt moed.

Reflectiemomentje: wat weet jij eigenlijk écht van je buurvrouw of buurman op de werkvloer?

De wereld, en zeker ook de werkvloer, wordt zoveel mooier als we elkaar met zachtheid en nieuwsgierigheid benaderen. Daarom nodig ik je uit om vandaag te beginnen met één simpele, oprechte vraag:

“Hoe gaat het echt met je?”

Dat kleine gebaar kan het begin zijn van verbinding, groei en meer plezier op het werk.

“Mensen vergeten wat je zei, mensen vergeten wat je deed, maar mensen vergeten nooit hoe jij ze liet voelen.” — Maya Angelou

 

Monique Sanders

MY Q Coaching